|
|
|
|
16.12.2008 Ulaşım ve Dağıtım Sistemleri, Küresel Kriz, Açlık Sarmalı Tarımsal üretim temel olarak gıda üretimi amacıyla yapılır. Bu bağlamda tarımsal üretimin temel derdi, açlığın önüne geçmektir. Ancak gelin görün ki BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Başkanı Jacques Diouf' un 2008 yılı Aralık ayında yaptığı açıklamaya göre dünyada yetersiz beslenen insanların sayısı 963 milyon.1 Son bilgilerimize göre dünyada mevcut insan sayısı 6 milyar 700 milyon. Yani her 100 insandan 15’ i yetersiz besleniyor. Sayıyı daha görünür yapmaya çalışırsak, 7 kişilik ailemizden 1 kişi çok hasta, açlık çekiyor. Ve hiçbir şey yapamıyoruz… Açlığı
Önleyememenin Sebebi Sanki şu cevap doğru gibi geliyor: "Yeteri kadar gıda üretilemiyor, o sebeple açlık önlenemiyor." Hayır, doğru cevap maalesef bu değil. Birleşmiş Milletler
Dünya Gıda ve Dünyada Açlığı Yok Etme Programı broşüründe net olarak
şu paragrafı görüyoruz: “Dünyada her erkek, kadın ve çocuğun
sağlıklı ve üretken olarak yaşayabilmesi için yeterli gıda vardır.
Buna karşın açlık, her yedi kişiden biri için ıstırap kaynağı
olmaktadır.” 2 Evet, sorun dağıtım
sorunudur. Sadece gıda değil; enerji, su, gübre gibi birçok temel
ihtiyaç maddesinin sorunu dağıtımdan, dağıtım maliyetlerinden
kaynaklanmaktadır. Bu sebeple bu yazıda
tarımsal üretim değil, dağıtım sorununa değineceğim. 2007’ de yayınlanan Dünya Sağlık örgütü raporuna göre dünya genelinde yaşanan trafik kazaları nedeniyle yılda 1.2 milyon kişi ölüyor, milyonlarca kişi yaralanıyor. 4 Gelişmiş ülkelerde, trafikteki insanlara yönelik tehdit-risk sıralama ortalaması 9. sırada. Geri kalmış ülkelerde ise bu tehdit 3. sırada. Maalesef yapılan otoyol çalışmalarına karşın Türkiye'de trafiğin cana ve mala yönelik tehdidi hala 1. sırada! Türkiye’de ortalama her 7 kişiden bir kişi trafik kazasında ya ölüyor ya da yaralanıyor. Yaralıların yüzde 5'i daimi sakatlık yüzde 15’i de geçici sakatlık yaşıyor. Can ve mal kaybı, milli servetin tükenmesi ve ailelerin yıllar süren hukuki, ekonomik ve psikolojik mağduriyeti ise cabası! 5 2- Otoyollar tarımsal üretime, doğal hayata zarar verir. Çevre kirliliğine sebep olur Yukarıdaki haberlerden farklı olarak belirtmek isterim ki belki bu sayılardan çok daha fazla hayvan da yine insanın ulaşım, ulaştırma sorunu yüzünden yollarda can veriyor. İş sebebi ile bir Bursa’ dan İstanbul’ a dönüşte akşam vakti arkadaşımın kullandığı bir araç ile bir tilki ezip öldürmüştük. Biz insan olarak bir seçim yapıyor ve belli bir risk alıyoruz, bu anlaşılır bir şey. Ancak o hayvanın bizim bu faaliyetimizin cezasını çekmesi mantıklı mı? Hala o tilkiyi unutamıyorum... Ayrıca otoyollar yüzünden birçok yerde tarım ürünleri kirlenir, çevre kirlenir. Mesela organik tarım yapmak için yoldan en az 500 metre uzaktaki bir alan gereklidir. Araç yolları başlı
başına bir çevre düşmanıdır. Bir otomobilin
çalışması için sadece yakıt değil; sürekli olarak su, mineral yağ
gibi maddeler tüketir. Suya yaşamak için ihtiyacımız olduğu ve belki
bir süre sonra su için savaşlar olacağı açıktır. Kontrolsüz şekilde
kullanılan mineral yağlar ise çevreyi geri dönüşsüz olarak
kirletmektedir. Otomobiller kaynaklı gürültü kirliliği ise belki
artık kanıksadığımız süreğen bir işkence unsurudur. Peki karayolu kötü, havayolu kötü, deniz yolu kötü. Ne yapacağız? Ulaşım ve ulaştırmadan vaz mı geçeceğiz? Elbette ki hayır. Ancak olumsuzlukları en aza indireceğiz. Bu amaçla kafamda yıllardır, tüm bu sorunları çözebilecek bir sistem var. Tabi ki ilk düşünen ben değilim. Buna benzer bir
planı bir fizik dehası olan Nikola Tesla 100 yıl önce düşünmüş ve
posta ulaşımını hızlandırmak için Atlantik Okyanus’ unu geçecek
hidrolik güçlü bir tüp tasarlamış. Elbette günümüzde, mevcut
gelişmelerin de yardımı ile bu fikirden çok daha üstün yeni bir
fikir ulaşım, dağıtım sorunu çözebilecek uygun bir sistem için bize
bir başlangıç noktası öneriyor. Gelişmiş yeni fikri TOBB ETÜ robot
topluluğundan Seçkin Burak Cengiz yazmış: Proje kısaca Avrupa kıtasını Amerika’ya bağlayacak olan devasa bir tren yolu ve bu tren yolunu kullanacak olan son teknoloji ürünü bir trenden oluşmakta. Şu an halen fikir aşamasında olan projenin amacı insanları 1.5 saatte kıtadan kıtaya ışınlamak. Işınlamak diyorum çünkü tren okyanusun 100 metre altında 5.000 km boyunca devam eden havası boşaltılmış bir tüpün içinde yaklaşık 3.700 km hıza ulaşacak. Trenin 3.700 km hıza ulaşması havanın sürtünmesiyle mümkün olamazdı. Bu yüzden mühendisler her seferde trenin hareket ettiği tüpün havasını boşaltarak trenin bu sürtünme kuvvetinden etkilenmeden havada gitmesini planlıyorlar. Bunu yapabilmek içinde resimde gördüğünüze benzer devasa bir vakum sistemi ve çok kuvvetli mıknatıslar tasarladılar. Okyanus yüzeyinden geçecek olan gemiler ve suyun demir yoluna uygulayacağı basınç düşünülerek demir yolunun en iyi 150 feet yani yaklasık 100 metre derinlikte olması uygun görülüyor.6
İşte yukarıda anlattığım sorunların çözümü böyle bir teknoloji, planlama ve yatırım ile mümkün. Tren nasıl uçar demeyin lakin şu an Japonya' da raya değmeden süper iletkenler üzerinde yol alan trenler kullanılıyor. 7 Diğer kısımların tümü de günümüzde teknolojik olarak mümkün.
Yukarıda anlatılan denizaltından bir sistem. Aynısı toprak altında
da olabilir. 1- Tamamen yer altında olduğu için yaya, şoför ve diğer canlı hatalarından kaynaklanan ölüm ihtimali asgaridir. 2- Tüm sistem yüksek seviyede kontrol edildiği, proje ve planlamalar ile yapıldığı, tüm kontrol eğitimli ve ehil kişiler tarafından yürütüldüğü için kaza riski minimumdur. En büyük risk olan depremler sonucu kaza riski bile basınç, fren sistemleri, araç içi güvenlik önlemleri ile can kaybını sıfıra indirebilecek seviyeye gelebilir. 3- Bu sistemin doğaya zararı her açıdan asgaridir. Araçların hareketi için gerekli enerji sürdürülebilir kaynaklardan sağlanabileceği gibi bu olmasa bile kullanılan fosil yakıtların son ürün atıkları, havaya verilmeden önce filtre edilebilir. 4-
Günümüzün tüm taşıtlarından daha hızlı, daha ucuz, daha güvenli,
daha konforlu, daha mantıklıdır. Uygun planlama ile ekspres
seferlerde 1 saatten kısa sürede İstanbul’ dan Hakkari’ ye veya
İstanbul’ dan Paris’ e gidilebilir. 17.000 Km uzaklığında Paris-Sidney
yolu 4.5 saatte tamamlanabilir. Bu proje için yapılacak yatırım küresel ekonomik kriz için de bir çözüm sunacaktır. Biliyoruz ki kriz ortamında hükümetler, büyük yatırımlar yaparak iş yaratmak zorundalar. Hatta işin ne olduğu bile çok önemli değil. Bunu söyleyen makro ekonominin babası sayılan Keynes’ dir. Keynes’e göre kriz ortamında devlet işe el koymalı, yapacağı yatırımlarla harcamaları arttırarak, işsizliği önlemelidir. Hatta ”işsiz insanlara devlet çukur kazdırmalı ve tekrar bu çukurları doldurtmalı” tarihi sözü de ona aittir. Çin hükümeti yatırımlara başladı bile. Çin hükümeti kriz önlemi olarak demiryollarına 22 milyar dolar yatırma kararı aldı.8 İlk yatırım elbette ki çok pahalı. Ancak
bir yerden başlanmak zorunda. Ben bir tarımsal üretim, gıda üretimi uzmanıyım ve benden tarımsal üretim ile ilgili yazmam beklenir. Bana bu düşer. Ancak görünen o ki mevcut gıda dağıtım sistemleri ile tarımcılar en yüksek verimle çalışsalar bile dünyada açlık önlenemiyor. O
sebeple yıllarca pozitif bilim tahsil etmiş biri olarak bu konuya da
bulaştım. Bence iyi de yaptım. Bunlar güzel hayaller. Belki olur belki olmazlar. Belki ulaşım, dağıtım sistemi daha kötüleşerek, belki aynı sistem daha iyileşerek devam eder, kim bilir? Ancak
şu tespitte hemfikir olmalıyız: 1 http://www.trt.gov.tr/ Haber/ Haber Detay.aspx? HaberKodu= 0dcaee35-67c6- 4c8a-82a3-7d25cda04e94 2 http://web.mit.edu/idf/WFPBrief.pdf 3 http:// media. www. loyolagreyhound. com/ media/ storage/ paper665/ news/ 2003/ 11/ 18/ ArtsSociety/ Hunger.Panel.Highlights.Awareness.Week-560383.shtml 4 http://www.haberler.com/trafik-kazalarinda-yilda-1-2-milyon-kisi-oluyor-haberi-yazdir 5 http://www.haberpendik.com/haber.php?haber_id=6976 6 http://robot.etu.edu.tr/dosyalar/edergi/tert_e-dergi_mart_2008_sayi_1.pdf 7 http://www.genelfizik.com/iletkenlik.htm 8
http:// haber.mynet.com/ detay/ ekonomi/ Cin- demiryollarina- 22 -
milyar - dolar - yatiracak / 07 Aralik2008 / N191852 |
| Okuyucu görüşleri: |
|
Merhaba Ozan Bey,
|
Eklemek istedikleriniz konular varsa lütfen bize yazınız.
