ULUSAL BİYOGÜVENLİK KANUN TASLAĞI

 

BİRİNCİ KISIM

GENEL HÜKÜMLER

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam ve Tanımlar

 

Amaç

Madde 1- Bu kanunun amacı; ülkemizde çevrenin ve biyolojik çeşitliliğin korunması ve sürdürülebilir kullanımı ile bitki, hayvan ve  insan sağlığı ve yaşamının korunması  için 4898 sayılı kanunla onaylanan Birleşmiş Milletler Cartagena Biyogüvenlik Protokolü de dikkate alınarak, modern biyoteknoloji kullanılarak elde edilen genetik yapısı  değiştirilmiş organizmalar ve ürünleri ile ilgili faaliyetleri düzenlemek, denetlemek, izlemek üzere  biyogüvenlik sistemini kurmak, geliştirmek ve uygulanmasını sağlamaktır.

 

Kapsam

Madde 2- Bu kanun, araştırma ve geliştirme, muamele, kullanım, taşıma, ithalat ve ihracatı da kapsayan ticari işlemler de dahil olmak üzere GDO ve ürünlerini içeren faaliyetlere,  bu faaliyetlerle ilgili gerçek kişiler ile kamu ve özel hukuk tüzel kişilerine dair hükümleri kapsar.

 

Tanımlar

Madde 3-. Bu kanunda geçen;

        

a)   Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nı,

b)   Kurum: Bakanlığın ilgili kuruluşu olarak bu Kanunla kurulan ve bu Kanunun uygulanmasından sorumlu ve yetkili olan Biyogüvenlik Kurumu’nu,

c)    Biyogüvenlik: Modern biyoteknoloji tekniklerinin ve bu teknikler kullanılarak geliştirilen ürünlerin güvenli bir şekilde araştırılması, geliştirilmesi ve kullanımını,

d)   Biyogüvenlik Sistemi (çerçevesi): İnsan, hayvan ve bitki sağlığını ve çevreyi korumak amacıyla, GDO ve ürünleri ile ilgili faaliyetlerin güvenli bir şekilde yapılmasını sağlayan idari, hukuki ve kurumsal yapılanmanın tamamını,

e)   Protokol: 4898 Sayılı Kanunla onaylanan Birleşmiş Milletler  Cartagena Biyogüvenlik Protokolü’nü,

f)     Genetik yapısı değiştirilmiş organizmalar (GDO): Çiftleşme ve/veya doğal rekombinasyon yoluyla doğal olarak meydana gelmeyecek bir şekilde, modern biyoteknoloji kullanılarak genetik materyali değiştirilmiş olan, insan haricindeki bir organizmayı,

g)   Modern biyoteknoloji: Rekombinant deoksiribonükleik asidi (DNA) ve nükleik asidin hücrelere ya da organallere doğrudan enjekte edilmesini içeren in vitro (canlı organizmadan izole olarak uygulanan) nükleik asit tekniklerinin, veya geleneksel ıslah ve seleksiyonda kullanılmayan teknikler olan ve doğal fizyolojik üreme veya rekombinasyon engellerinin üstesinden gelen, sınıflandırılmış familyanın ötesinde hücre füzyonu tekniklerinin uygulanmasını,

h)   GDO ürünleri: GDO içeren, GDO’lardan oluşan veya GDO’lardan elde edilen ürünleri,

i)     İzleme: GDO ve ürünlerinin çevrede ve piyasada gözlenmesi, analiz ve kontrol edilmesi,

j)     Risk değerlendirme: GDO ve ürünlerinin, genetik değişiklikten dolayı, insan, hayvan ve bitki sağlığı ve çevre üzerinde sebep olacağı potansiyel zarar ve risklerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi sürecini,

k)   Risk yönetimi: Risk değerlendirme sonucunda öngörülen ve/veya tahmin edilen olumsuz etkilerin gerçekleşmesini önlemek ve gerçekleşmesi durumunda zararı en az seviyede ve kontrol altında tutarak ortadan kaldırmak ve GDO ve ürününün izin verilen amaç ve kurallar dahilinde kullanılmasını ve muamelesini sağlamak amacıyla alınan tedbirleri,

l)     Basitleştirilmiş işlem: GDO ve ürününün güvenli kullanımı hakkında mevcut bilgiye ve daha önce yapılmış olan risk değerlendirmesine dayanan basitleştirilmiş karar alma sürecini,

m) Kapalı kullanım: GDO’nun, harici çevre ile etkileşiminin ve bu çevre üzerindeki etkilerinin, biyolojik, kimyasal ve fiziksel engellerle tamamen önlenmesi amacıyla kontrol edildiği bir tesis, tesisat ya da diğer bir fiziksel yapı içerisinde gerçekleştirilen herhangi bir işlemi,

n)   Muamele: başta üretim, çevreye serbest bırakma, piyasaya sürme, kullanma, ithalat, ihracat, taşıma, saklama, paketleme, etiketleme, depolama gibi, GDO üzerinde gerçekleştirilen herhangi bir faaliyet ve işlemi,

o)   Piyasaya sürme: üçüncü tarafa satma, verme, değiş-tokuş, hediye etme, kiralama, gönderme, ihracat amacıyla yurtiçinde işleme ve ithalatı,

p)   Ayırıcı kimlik: Her bir GDO için ayrı ayrı belirlenen ve GDO’nun ayırıcı özelliklerini tanımlayan şifreleme sistemini,

q)   Eşik değer: Bir ürünün GDO ve/veya GDO ürünü olarak kabul edileceği, nicel GDO ve/veya GDO ürünü içeriğinin alt sınırını,

r)    Alan denemesi: GDO’ların çevre, biyolojik çeşitlilik, bitki, hayvan ve  insan üzerindeki etkilerinin kontrollü koşullarda test edilmesi için, amaca göre laboratuvar, sera ve su alanları dahil açık alan çalışmalarından bir veya birkaçını kapsayabilecek, denemeleri,

s)    Deneysel çevreye serbest bırakma: GDO’nun harici çevre ile temasını önlemek için sınırlandırılmış ve kontrollü şartlar altında gerçekleştirilen çevreye salımı,

ifade eder.

 

 

İKİNCİ BÖLÜM

Temel Esaslar

 

İzin

Madde 4- Ülkemizde bitki, hayvan ve insan sağlığı ve yaşamı ile çevrenin ve biyolojik çeşitliliğin korunması ve sürdürülebilir kullanımı göz önünde bulundurularak ihtiyat prensibi çerçevesinde, bu kanun kapsamına giren GDO ve/veya ürünlerinin, ithalatı, piyasaya sürülmesi, kapalı kullanımı, transiti izne tabidir. İnsan hastalıklarının teşhis ve tedavisinde kullanılan tıbbi ürünler ile veteriner  tıbbi ürünleri hariç, tüm GDO ve/veya ürünleri için izin Kurum tarafından verilir. İnsan hastalıklarının teşhis ve tedavisinde kullanılan tıbbi ürünler ve veteriner  tıbbi ürünleri için izin işlemleri ilgili Bakanlıklar tarafından yürütülür.

İthalat başvurularının değerlendirmeye alınması için, GDO ve/veya ürünlerinin geliştirildiği ülkede yetiştirildiği ve/veya serbest satışının yapıldığını gösterir belgenin bulunması zorunludur. 

GDO’ların ve ürünlerinin piyasaya sürülmesi veya kapalı kullanım izni verilmesinde aşağıdaki hususlar göz önüne alınır;

a)   İnsan, hayvan , bitki ve çevre  sağlığı ile güvenliğinin tehdit edilmemesi,

b)   Tüketicinin seçme özgürlüğünün ortadan kaldırılmaması,

c)    Çevrenin materyal dengesinin ve ekosistem işleyişinin istenmeyen bozulmasına neden olunmaması,

d)   GDO’nun kendisinin veya özelliklerinin istenmeyen şekilde çevreye yayılmaması,

e)   Yerel çeşitlerin devamlılığının tehlikeye düşürülmemesi.

 

İzin süresi kararda belirtilir. İzin süresinin devamı için, başvuru sahibi, ilk verilen iznin süresi dolmadan karar metninde belirtilecek makul bir süre öncesinde müracaat ederek iznin uzatılmasını talep edebilir. İznin uzatılması ile ilgili kurallar Kurum tarafından belirlenir.

 

Başvuru ve değerlendirme

Madde 5- GDO ve ürünü ile ilgili izne tabi herhangi bir faaliyet gerçekleştirilmeden önce, her bir GDO ve/veya ürünü için ithalatta ithalatçı, ülke içinde geliştirilen GDO’lar için ise gerçek kişiler ile kamu ve özel hukuk tüzel kişileri tarafından Kuruma başvuru yapılır.

Her bir başvuru ayrı ayrı değerlendirilir ve en geç doksan gün içinde başvuru sahibine karar alma ile ilgili işlemler hakkında bilgi verilir.

 

Gizli bilgi

Madde 6- Başvurularda hangi bilgilerin gizli bilgi olacağı ile ilgili talep, başvuru sahibi tarafından yazılı olarak bildirilir. Bu bilgilerin gizliliğinin sağlanması için gerekli tedbirler alınır. Gizli bilginin açıklanması öncesinde, başvuru geri çekilmiş olsa dahi, başvuru sahibi bilgilendirilir. Başvuru sahibinin talebi halinde görüşme yapılarak açıklama ile ilgili karar verilir. Başvuru sahibinin ve/veya ihracatçının adı ve açık adresi, GDO ve ürünlerinin kullanım amacı, sahip olduğu özellikler, ayırıcı kimlik bilgileri, bilinen ve bilimsel isimleri, transfer edilen genin alındığı organizma, alıcı ve verici organizmanın orijin ülkesi, transfer yönteminin genel tanımı, acil durumlarda uygulanacak olan yöntem  ile planların özeti, risk değerlendirmesinin özeti, gizli bilgi olamaz.

 

Risk değerlendirme ve risk yönetimi

Madde 7- Bu kanunun 4 üncü maddesine tabi olarak başvurusu yapılan GDO ve ürünleri için bilimsel esaslara göre ayrı ayrı risk değerlendirmesi yapılır. Kurum her bir vak’a için risk değerlendirmesinin kim tarafından yapılacağını belirler. Karar metni risk yönetimi ile uyum planı ve işlemlerini içerir. Risk değerlendirme ile ilgili tüm masraflar başvuru sahibi tarafından karşılanır.

 

Halkın bilgilendirilmesi ve katılımı

Madde 8- Halkın zamanında bilgilenmesi ve karar sürecine katılımlarının sağlanması için ihtiyaç duyulan düzenlemeler Kurum tarafından yapılır.

GDO ve ürünlerinin kullanımları hakkında bilgiler ve alınan kararlar zamanında halka açılır. Kurum, halkın ve bu kanun kapsamındaki faaliyetleri gerçekleştirenlerin, Kanunun yaptırımlarını anlamalarına yardımcı olur ve halkın, biyogüvenlik takas mekanizmasında yer alan bilgilere erişim yolları dahil olmak üzere, biyogüvenlik takas mekanizmasının işlevleri hakkında bilgiye erişimini sağlar.

Kurum, herhangi bir özel veya tüzel kişinin yazılı başvurusu üzerine, GDO ve ürünleri ile ilgili faaliyetlerin güvenliği konusunda gizli olmayan bilgileri verir.

 

Sosyo ekonomik değerlendirme

Madde 9- Başvuru hakkında karar verilmeden önce değerlendirilmek üzere, ürünün çevreye serbest bırakılması ve kullanılması sürecinde üretici, tüketici ve çiftçi üzerindeki sosyo-ekonomik etkilerini belirlemek üzere gerekli çalışmalar bilimsel esaslara dayanarak ayrı ayrı yapılır veya yaptırılır.

 

Karar verme

Madde 10- Her bir GDO’nun ve ürünlerinin ilk kez ithalat, piyasaya sürme ve kapalı kullanım kararı, ayrı ayrı Biyogüvenlik Kurumu tarafından alınır. Kararın olumlu olması halinde, alınan karar, iznin geçerlilik süresi, aynı GDO ve ürünlerini içeren ve karara konu olan faaliyetin yinelenmesinde uygulanacak işlemler, risk yönetimi, izleme planı ve izin sahibinin rapor verme yükümlülükleri dahil olmak üzere uyum planı ile ilgili hükümleri de içerir.

Karar alma süresi GDO ve ürünlerinin özelliklerine ve kullanım amacına göre ihtiyaç duyulacak işlemlere bağlı olarak Kurum tarafından belirlenir ve başvuru sahibine Madde 5’e göre bildirilir.

Risk değerlendirmenin sonuçlarını değiştirebilecek yeni bilgi ve belgelerin ortaya çıkması veya izin sahibinin karardaki koşullara uymaması halinde, karar yeniden değerlendirmeye alınabilir.

Kararın olumsuz olması durumunda, karar başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir. Başvuru sahibi, kararın değiştirilmesine sebep olabilecek yeni bilgilere sahip olması halinde, Kuruma başvurarak kararın gözden geçirilmesini isteme hakkına sahiptir. Bu durumda, Kurum, kendisine sunulan bilgileri dikkate alarak kararı gözden geçirir.  Yeniden bir işlem yapılacaksa bunu başvuru sahibine yazılı olarak bildirir.

Verilen nihai kararlar basılı olarak ve/veya elektronik ortamda yayınlanır.

 

 

 

Yasaklar

Madde 11- Yasaklar aşağıda belirtilmektedir:

a)   GDO ve ürünlerinin, verilen izinde belirtilen koşullar ve kullanım amacı dışında kullanılması ve/veya kullandırılması,

b)   GDO ve ürünlerinin, bebek ürünleri ile küçük çocuk ek besinlerinde kullanılmak üzere özellikle geliştirilmiş olanlar hariç,  bebek mamalarında ve küçük çocuk ek besinlerinde kullanımı, bu tür ürünleri içeren bebek mamalarının  ve küçük çocuk ek besinlerinin ithalatı ve ülke içinde dağıtımı,

c)    Biyolojik çeşitlilik ve genetik  kaynakların korunması amacı için belirlenmiş genetik çeşitlilik merkezleri ile Korunan Alanlarına ve organik tarım yapılan alanlara risk değerlendirmeye dayanarak belirlenecek mesafelerden daha yakın mesafelerde GDO üretimi

yasaktır.

 

Basitleştirilmiş işlem

Madde 12- Bu kanunun amacına uygun olmak şartı ile, GDO ve ürünleri ile ilgili faaliyetlerin güvenli bir şekilde gerçekleştirilmesini temin eden yeterli tedbir, bilgi ve deneyimin mevcut olduğu durumlarda karar almak için, sosyo-ekonomik etkilerde dikkate alınarak, basitleştirilmiş işlem uygulanabilir. Basitleştirilmiş işlem ile ilgili esas ve kurallar Kurum tarafından belirlenir.

 

İzleme ve ürün analizi

Madde 13- İzin verilmiş GDO ve ürünleri, izinde verilen koşullara ve uyum programına uyulmasını sağlamak için, Kurumca görevlendirilen birimler tarafından izlenir. Tespit ve kontrol işlemleri kurum tarafından onaylanmış laboratuvarlar ağı tarafından gerçekleştirilir.

İzin sahibi GDO ve ürünleriyle ilgili olarak  yeni bir risk veya risk şüphesini öğrendiği takdirde durumu derhal rapor etmek ve tedbir almakla yükümlüdür.

 

Denetleme ve yürütme

Madde 14- Kurumun iznin ihlal edildiğine kanaat getirmesi için yeterli sebeplerin olması hali yanında, Kurum, yönetmeliklerle düzenlenen kurallara göre izindeki koşullarla ve ilgili tedbir ve rehberlerle uyumu belirlemek amacıyla da, herhangi bir alanı, tesisi, aracı veya aleti denetleme yetkisine sahiptir. Kurum, GDO ve ürünlerinin yasa dışı hareketi ve kullanımını önlemek için, sınır kontrolleri dahil olmak üzere, etkin kontrol tedbirlerini temin etmek üzere, diğer kurumlarla işbirliği yapar.

 

İznin iptali

Madde 15- İzin, izin koşullarının ihlali veya olası zarar ve risklerle ilgili yeni bilgilerin edinilmesi durumunda iptal edilir. İzni iptal edilen GDO ve ürünleri toplatılır ve uygun olması halinde imha edilir. Toplatma, imha veya gerekli diğer tedbir giderleri,  başvurusunu yapan özel ve/veya tüzel kişiler tarafından karşılanır.

 

Belgeleme, etiketleme ve izsürülebilirlik

Madde 16- GDO ve ürünlerinin ülkeye girişi ve ülke içinde hareketi, ürünün GDO içeriğine ilişkin bilgileri de kapsayan belgeler eşliğinde gerçekleştirilir. Belgeler, gerekli hallerde izin, tescil, sertifikasyon ve ruhsatlandırma ile ilgili dokümanları da kapsar.

Yönetmelik ve tebliğlerle Kurum tarafından belirlenen eşik seviyelerinin üzerinde olan, gıda, yem ve işleme amaçlı GDO ve ürünleri etiketlenir.

İzsürülebilirliği sağlamak için her bir GDO ve ürününe ayırıcı kimlik verilir ve kayıt altına alınır.

Üretim ve ithal izni verilen GDO ve ürünlerinin kayıt altına alınması ve ürünün üretimden tüketime kadar  takibinin sağlanması amacıyla, GDO ve ürünlerini muamele edenler yetkili birime beyanda bulunmak, GDO ve ürünlerini belge eşliğinde taşımak ve etiketleme kurallarını uygulamakla yükümlüdür.

 

Taşıma, depolama, ambalajlama

Madde 17- Her türlü GDO ve ürünlerinin öngörülebilecek riskleri dikkate alınarak, verilen izin kapsamında taşıma, depolama ve ambalajlamaya yönelik kurallar Kurum tarafından belirlenir.

İzin sahibi, üreticileri, tüketicileri ve kullanıcıları, taşıma, depolama ve ambalajlamaya ilişkin güvenlik kuralları ve tedbirleri ile GDO ve ürünlerinin sağlıklı olarak üretilmesi, kullanılması ve tüketilmesi hakkında bilgilendirmekle yükümlüdür. Bilgilendirme ile ilgili yükümlülükler Kurum tarafından düzenlenir.

Tanımlama, muamele, paketleme ve nakil uygulamalarına ilişkin standartlar Kurum tarafından belirlenir.

 

Acil eylem planı

Madde 18- Kurum GDO ve ürünlerinin yasa dışı/amaç dışı hareketleri ve/veya kullanımı durumunda acil eylem planlarının zamanında hazırlanması ve uygulanmasından sorumludur.

 

 

İKİNCİ KISIM

Kapalı Kullanım, Piyasaya Sürme ve Transit

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Kapalı kullanım

 

Kapalı kullanım koşulları

Madde 19- Risk seviyesine bağlı olarak, GDO’lar ve ürünlerinin kapalı kullanımı Kurum tarafından belirlenen kurallara tabiidir. Kapalı kullanım dahilinde yapılan araştırma, geliştirme ve ticari amaçlı üretim faaliyetleri ile ilgili bildirimler Kuruma yapılır. Bildirim ile ilgili kurallar Kurumca belirlenir.

 

Başvuru

Madde 20- Kapalı kullanım şartlarında üretim amacıyla ithal edilecek veya piyasaya sürülecek her GDO için önceden başvuru yapılır.

Araştırma ve geliştirme faaliyetleri için de kuruma başvuru yapılır. 

 

Kapalı kullanımda risk değerlendirme

Madde 21- Kapalı kullanımı amaçlanan GDO’ların risk değerlendirmesi kurum tarafından belirlenecek esaslara göre ayrı ayrı yapılır.

 

Standardizasyon ve yetkilendirme

Madde 22- GDO’ları kapalı kullanmayı planlayan gerçek ve tüzel kişiler ile Kamu Kurum ve Kuruluşları, ilgili Kurum veya Bakanlıklar tarafından belirlenen kapalı kullanım koşullarına ve standartlarına, bu ortamlarda üretim yapabilme iznine sahip olmalı ve bu durumu Kuruma bildirmelidir.

 

Kapalı kullanım izni

Madde 23- Kapalı kullanım amacıyla verilen izin, aşağıdaki hususları içermelidir;

a)   İznin geçerlilik süresi,

b)   Kullanım amacı,

c)    İzleme ve izsürülebilirlik koşulları,

d)   Belgeleme ve etiketleme koşulları,

e)   Ambalajlama ve nakil kuralları,

f)     Risk sınıfı ve risk yönetimi,

g)   Güvenlik ve acil durum tedbirleri,

h)   İşleme, atık ve artık  imha koşulları,

i)     Muhafaza koşulları,

j)     Raporlama.

 

 

 

 

 

İKİNCİ BÖLÜM

Çevreye Serbest Bırakma Amacıyla Piyasaya Sürme

 

Başvuru

Madde 24- Başvuru, üretim amacıyla yapılacak çevreye serbest bırakmak için ithal edilecek  GDO ve ürünlerinin ilk ithalatı öncesinde, yurt içinde geliştirilen GDO’ların piyasaya sürmek amacıyla ilk kez çevreye salımından önce başvuru yapılır. Kurum aynı GDO’nun izleyen ithalatları için uygulanacak kural ve işlemleri kararında belirtir.

Ülke içerisinde geliştirilen GDO ve ürünlerinin çevreye salım amacıyla piyasaya sürülmesinden önce, geliştirilen GDO’nun risk değerlendirmeleri için gerekli olan verileri elde etmek için yapılacak deneysel çevreye serbest bırakma ilgili talepler Kurum tarafından karara bağlanır.

 

Risk değerlendirme

Madde 25- Risk değerlendirmesi, çevreye serbest bırakma amaçlı GDO ve ürünlerinin ithalatından ve yurt içinde kullanımından önce, biyolojik çeşitlilik ile çevre, bitki, hayvan ve insan sağlığı üzerindeki olası riskler esas alınarak, her GDO ve ürünü, olası alıcı çevre ve kullanım amacı  için ayrı ayrı yapılır.

Risk değerlendirmesinde laboratuar, sera ve tarla testlerini içeren alan denemeleri ile gıda analizleri, toksisite ve alerji testleri yanında gerekli görülen diğer testlerin yapılması zorunludur.

Aynı GDO’nun, aynı olası alıcı çevre ve aynı kullanım amacı ile izleyen piyasaya sürme başvurularında basitleştirilmiş işlem uygulanabilir.

 

Çevreye serbest bırakma amacıyla piyasaya sürme  izni

Madde 26- Çevreye serbest bırakılma amacıyla verilen piyasaya sürme izni, aşağıdaki hususları içermelidir;

a)   Tedarik ve çevreye serbest bırakma koşulları,

b)   İznin geçerlilik süresi,

c)    Kullanım amacı ve kısıtlamaları,

d)   İzleme ve izsürülebilirlik koşulları,

e)   Belgeleme ve etiketleme,

f)     Atık ve arıtım koşulları,

g)   Risk yönetimi ve aşamalı üretim planlaması,

h)   Acil durum tedbirleri,

i)     Ambalajlama, muhafaza  ve nakil kuralları,

j)     Raporlama.

 

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Gıda, Yem, İşleme ve Tüketim Amacıyla Piyasaya Sürme

 

Başvuru

Madde 27- Gıda, yem, işleme ve tüketim amacıyla ithalatı yapılan veya ülke içinde geliştirilen GDO ve ürünlerinin piyasaya sürülmesi amaçlandığında, GDO ve ürününün her bir ithalatından ve/veya piyasaya sürülmesinden önce Kuruma başvuru yapılır.

 

Gıda, yem, işleme ve tüketim ürünlerinde eşik değer

Madde 28- Gıda olarak işleme ve tüketim, hayvan yemi olarak işleme ve tüketim, gıda ve yem dışında amaçlar için işleme ve tüketim amacıyla ithal edilecek ve/veya piyasaya sürülecek ürünlerde GDO eşik değeri Kurum tarafından belirlenir.

 

 

Risk değerlendirme

Madde 29- Gıda, yem, işleme ve tüketim amacıyla ithal edilecek ve/veya piyasaya sürülecek GDO ve ürünlerinin risk değerlendirmesi Kurum tarafından ayrı ayrı yapılır, veya Kurum başvuru sahibinin risk değerlendirmesi yapmasını isteyebilir, veya biyolojik çeşitlilik için tehdit oluşmayacağına dair yeterli bilgi ve deneyim olması halinde gıda kodeksi işlemleri kapsamında daha önce yapılmış risk değerlendirme sonuçlarını kullanabilir.

 

Kullanım amacıyla piyasaya sürme izni

Madde 30- Bu madde kapsamında gıda, yem, işleme ve tüketim amacıyla verilen piyasaya sürme izni, aşağıdaki hususları içermelidir;

a)   İznin geçerlilik süresi,

b)   Kullanım amacı ve kısıtlamaları

c)    İzleme ve izsürülebilirlik koşulları,

d)   Belgeleme ve etiketleme koşulları,

e)   Ambalajlama, taşıma, muhafaza  ve nakil kuralları,

f)     Risk yönetimi ve piyasa denetimi,

g)   Acil durum tedbirleri,

h)   İşleme ve atık arıtım koşulları,

i)     Raporlama.

 

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Transit ve İhracat Kuralları

 

Transit

Madde 31- GDO ve ürünlerinin transiti, İthalatçı ve İhracatçı Devletlerin onay belgelerinin beyan edilmesini takiben en geç 60 gün içinde verilecek yazılı izinde belirtilen koşullara ve 4458 sayılı Gümrük Kanununa uygun olarak gerçekleştirilir.

 

İhracat

Madde 32 GDO ve ürünlerinin ihracatında, Protokol hükümlerine uyulmasının sağlanmasından ve ithalatçı tarafından Protokol kapsamında  istenen bilgilerin temin edilmesinden ihracatçı sorumludur.

 

 

ÜÇÜNCÜ KISIM

Hukuki ve Cezai Sorumluluk

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Hukuki Sorumluluk ve Telafi

 

Sorumluluğa ilişkin temel ilkeler

Madde 33- GDO ve ürünleriyle ilgili faaliyetler nedeniyle tarım ve orman işletmelerine, bu işletmelerin ürünlerini tüketenlere ve çevreye gelen zararlardan doğacak sorumluluğun belirlenmesinde, GDO ve ürünlerini kapalı kullanımda kullananlar yanında, çevreye serbest bırakma veya yem, gıda, işleme ve tüketim amaçlı piyasaya sürenler ile diğer kişilerin sorumluluklarına ilişkin genel esaslar aşağıda yer almaktadır.

a)   Bu kanun kapsamında izne tabi olan faaliyetlerden GDO’ların kapalı kullanımı, çevreye serbest bırakılması veya gıda, yem, işleme ve tüketim amacıyla piyasaya sürülmesi için izin alma zorunluluğu olduğu halde, bu faaliyetleri izinsiz olarak gerçekleştirenler, bu faaliyetleri sonucunda genetik değişim ile bağlantılı olarak meydana gelen her türlü zarardan sorumludur.

b)   GDO ve ürünlerini, kapalı kullanımda kullananlar ile çevreye serbest bırakma veya gıda, yem, işleme ve tüketim amacıyla yurt içinde piyasaya sürülmesi için izin alma zorunluluğu olanlar, GDO’ların izinli olarak piyasaya sürülmesi nedeniyle tarım veya orman işletmelerine veya bu işletmelerin ürünlerinin tüketicilerine ve çevreye gelen zararlardan sorumludurlar. Zararların genetik değişimle bağlantılı olması ve zarara sebep olan organizmaların tarım veya orman ürünleri içinde yer almaları ya da tarım veya orman ürünlerinden türetilmiş olmaları sorumluluğun varlığının tespitinde göz önünde tutulur.

     GDO’ları izin koşullarına uygun olmayan bir şekilde muameleye tabi tutmak suretiyle veya başka bir yolla yukarıda belirtilen zararların ortaya çıkmasına ya da sonuçlarının ağırlaşmasına sebep olanların sorumluluğu saklıdır.

c)    GDO’ların izinli olarak piyasaya sürüldüğü durumlarda, organizmaların genetik olarak değiştirilmesiyle ilişkili olarak ortaya çıkan zararlardan, bu organizmaların hatalı olmasına bağlı olarak piyasaya sürme izni alanlar sorumludur. Bu kişiler, GDO’ların piyasaya sürüldüğü zamanda mevcut olan bilgi ve teknoloji çerçevesinde fark edilemeyen hatalardan da sorumludur.

     Olası bütün koşullar göz önüne alındığında haklı olarak beklenen güvenliği garanti edemeyen GDO’lar hatalı sayılır. Bir hatanın belirlenmesinde durumun özellikleri, GDO’nun taşıdığı risk ve neden olduğu zararlar yanında, GDO’nun kamuya sunulma ve olası kullanım biçimi ve piyasaya sürülme zamanı da göz önünde tutulur.

GDO’dan elde edilmiş bir ürün, tek başına daha sonra geliştirilmiş ve daha iyi özelliklere sahip bir ürünün sonradan piyasaya sürülmesi nedenine dayanarak hatalı sayılamaz.

d)   Ortaya çıkan bir zararın GDO’lardan kaynaklandığının kabul edilmesi için, zararın organizmaların sahip olduğu yeni özelliklerden, organizmaların yeniden üretiminden veya değiştirilmesinden, ya da organizmaların değiştirilmiş materyalinin başka organizmalara geçişinden kaynaklanması gerekir.

e)   Zararın bir mücbir sebepten, veya zarar göreninin, ya da üçüncü bir tarafın ağır kusurundan kaynaklandığını ispat edenler sorumluluktan kurtulurlar.

f)     GDO ve ürünlerinin zarara sebep olduğu durumlarda Borçlar Kanunu’nun 42-47 ve 49-53. maddeleri ile Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un bu kanuna aykırı olmayan hükümleri  de uygulanır.

 

Çevreye verilen zararlar

Madde 34- GDO’ları muameleye tabi tutanlar, muamele nedeniyle çevrede zararın meydana gelmemesi veya sonuçlarının ağırlaşmaması için risk değerlendirmesi sonucunda belirlenen tedbirler nedeniyle oluşacak masrafları  karşılamakla yükümlüdürler. Sorumlular çevrenin zarar görmüş veya tahrip olmuş unsurlarının eski haline getirilmesi veya aynı değerdeki unsurların yerine konması için yapılması gerekli masrafları da karşılar.

Zarar gören veya tahrip olan çevre unsuru bir ayni hak konusu değilse ya da hak sahibi durumun gerektirdiği girişimlerde bulunmuyorsa, meydana gelen zararın tazminini talep hakkı yetkili idari makama aittir.

 

Zamanaşımı 

Madde 35- GDO’ların ve ürünlerinin neden olduğu zararların tazmin edilmesini talep hakkı,   zarar görenin, zarardan ve zarar vereni öğrenmesinden itibaren 3 yıl ve zarara neden olan olayın işletmede ya da tesiste meydana gelmesinden ya da sona ermesinden veya GDO’nun piyasaya sürüldüğü tarihten itibaren en geç 30 yıl sonra düşer. Aynı süreler müteselsilen sorumlu olanlardan talepte bulunma hakkı için de geçerlidir.

 

İspat yükü ve re’sen araştırma ilkesi 

Madde 36-   GDO’lardan veya ürünlerinden kaynaklanan bir zarar meydana geldiğini iddia eden kimse, zararın nedenini ispatlamakla yükümlüdür. Ancak, zararın nedeni kesin olarak ispat edilemediğinde veya zararın nedeninin iddia sahibi tarafından ispatlanmasının beklenemeyeceği durumlarda, mahkeme güçlü emarelere dayanarak da karar verebilir.

GDO’ların sebep olduğu zararlardan kaynaklanan davalarda re’sen araştırma ilkesi uygulanır. 

 

 

İKİNCİ  BÖLÜM

Cezai Hükümler

 

11. maddedeki yasak fiillere ilişkin cezai hükümler

Madde 37- Bu kanunun 11 inci maddesinde düzenlenen yasak fiillerden GDO ve  ürünlerinin yetkili birim tarafından izin verilen kullanım amacı dışında kullanılması fiilini gerçekleştirenlere bir yıldan üç yıla kadar ağır hapis cezası ve ayrıca on milyar liradan yimi milyar liraya kadar ağır para cezası verilir. İzin amacı dışında kullanım sonucunda bir zarar meydana gelmesi halinde üç yıldan altı yıla kadar ağır hapis cezası verilecek hapis cezası beş yıldan ve ağır para cezası da yirmi milyar liradan otuz milyar liraya kadar ağır para cezası verilir.

Bu kanunun 11 inci maddesinde düzenlenen yasak fiillerden GDO ve ürünlerini, bebek ürünleri ile küçük çocuk ek besinlerinde kullanılmak üzere özellikle geliştirilmiş olanlar hariç, bebek mamalarının küçük çocuk ek besinlerinin üretiminde kullananlara üç yıldan altı yıla kadar ağır hapis cezası ve ayrıca on milyar liradan yirmi milyar liraya kadar ağır para cezası verilir. GDO ve ürünlerinin bebek mamalarının kullanımı sonucunda bir zarar meydana gelmesi halinde verilecek hapis cezası beş yıldan ve para cezası da onbeş milyar liradan az olamaz.

Bu kanunun 11 inci maddesinde düzenlenen yasak fiillerden GDO’lu ürünlerin üretiminin yapıldığı yerlere belirlenmiş mesafelerden daha yakın yerlerde üretim yapanlara bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ve ayrıca bir milyar liradan üç milyar liraya kadar para cezası verilir. İzin amacı dışında kullanım sonucunda bir zarar meydana gelmesi halinde verilecek hapis cezası bir  yıldan ve idari para cezası da iki milyar liradan az olamaz.

Yasak fiilleri gerçekleştiren kişi ve kuruluşlar GDO’lu ürünlerle ilgili izin verme yetkisine sahip makam tarafından GDO’larla ilgili faaliyetleri belirli bir süre için durdurulabilir veya tüm faaliyetlerden men edilebilir.

 

Yetkili birime yapılacak başvurularda gerçeğe aykırı beyanda bulunulması halinde uygulanacak cezai hükümler

Madde 38- Bu kanun kapsamında yetkili birime yapılan başvurularda gerçeğe aykırı beyanda bulunanlara on milyar liradan yirmi milyar liraya kadar ağır para cezası, fiilin tekrarı halinde ise bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir. Bu tür gerçeğe aykırı beyana dayanılarak bu kanun kapsamında izne tabi olan herhangi bir faaliyet için izin alınması ve bu izne dayanılarak faaliyetin gerçekleştirilmesi halinde izni alanlara üç yıldan altı yıla kadar hapis cezası verilir. Gerçekleştirilen faaliyet sonucu zarar meydana gelmesi halinde verilecek ceza beş yıldan az olamaz.

İlgili makam tarafından gerçeğe aykırı beyanda bulunan şirketin GDO’larla ilgili her türlü faaliyetten men’ine karar verilir. Kapalı kullanım amacıyla yapılan başvurularda gerçeğe aykırı beyanda bulunulması halinde ilgili kurum ve kişi üç yıl süresince GDO’ların kapalı kullanımına ilişkin faaliyetlerde bulunmak amacıyla başvuruda bulunamaz. Bu kişi veya kurumların GDO’larla ilgili olarak yürüttüğü diğer tüm faaliyetlere ilişkin izinler de iptal edilir.         

        

Kanunun 13 üncü maddesinde düzenlenen “izleme”ye ilişkin olarak ilgili başvuru sahibinin yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde uygulanacak cezai hükümler

Madde 39- 13 üncü maddede izleme kapsamındaki GDO ve ürünlere ilişkin risk ya da risk şüphesini öğrendiği halde yetkili birime derhal bildirmeyen başvuru sahiplerine elli milyar lira idari para cezası verilir. Başvuru sahibinin öğrenmiş olduğu risk ya da risk şüphesini Yetkili Birime bildirmemesi nedeniyle zarar ortaya çıkması halinde üç yıldan altı yıla kadar hapis cezası verilir. Risk ya da risk şüphesini derhal bildirme yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişi ve kuruluşların GDO’larla ilgili tüm faaliyetlerden menine ilgili makam tarafından karar verilir.

 

 

 

 

Bu kanun kapsamında izne tabi faaliyetlerin izinsiz, izin sona erdikten sonra veya iznin iptali durumunda gerçekleştirilmesine uygulanacak cezai hükümler

 

İzinsiz çevreye serbest bırakanlara uygulanacak cezalar

Madde 40- Bu Kanun kapsamında GDO ve ürünlerini izinsiz olarak, izin sona erdikten sonra veya izni iptal edildiği halde çevreye serbest bırakanlara  iki yıldan dört yıla kadar  ağır hapis ve on milyar liradan yirmi milyar liraya kadar ağır para cezası verilir.

 

İzinsiz olarak veya iznin iptal edilmiş olduğu hallerde çevreye serbest bırakma sonucunda;

a)   Hayvan sağlığı ve çevre açısından bir tehlike meydana gelmesi halinde üç yıldan altı yıla kadar ağır hapis ve yirmi milyar liradan otuz milyar liraya kadar ağır para cezası verilir.

b)   İnsan sağlığı açısından tehlike meydana gelmesi halinde beş yıldan sekiz yıla kadar ağır hapis, otuz miyar liradan elli milyar liraya kadar ağır para cezası verilir.

c)    Hayvan sağlığı ve çevre açısından bir zarar meydana gelmesi halinde beş yıldan sekiz yıla kadar ağır hapis cezası ve kırk milyar liradan altmış milyar liraya kadar ağır para cezası verilir.

d)   İnsan sağlığı açısından bir zarar meydana gelmesi halinde altı yıldan altı yıla kadar ağır hapis cezası ve elli milyar liradan yüz milyar liraya kadar ağır para cezası verilir.

 

Bu maddede yazılı fiilleri işleyenlere GDO ve ürünleriyle ilgili çevreye serbest bırakma izni verilmez.

Bu maddede düzenlenen fiiller bir tüzel kişinin faaliyeti kapsamında işlendiği takdirde fiilli işleyenlerin cezai sorumluluklarına ek olarak tüzel kişilere yüz milyar lira para cezası verilir ve bu tüzel kişilere GDO ve ürünleriyle ilgili çevreye serbest bırakma izni verilmez.

İzinsiz olarak çevreye serbest bırakılan GDO ve ürünlerine el konulur ve gerekli görüldüğü takdirde bunlar imha edilir. İmha ve el koyma masrafları izinsiz faaliyette bulunanlara ve ilgili tüzel kişilere aittir.

 

İzinsiz kapalı kullanım halinde uygulanacak cezalar

Madde 41- Bu Kanun kapsamında GDO ve ürünlerinin izinsiz olarak, izin sona erdikten sonra veya izni iptal edildiği halde kapalı kullanımını gerçekleştirenlere  iki milyar lira idari para cezası verilir. Bu fiili işleyenlere üç yıla kadar  GDO ve ürünleriyle ilgili kapalı kullanım izni verilmez.

 

İzinsiz kapalı kullanımın gerçekleştirilmesi sonucu;

a)    Hayvan sağlığı ve çevre için tehlike meydana gelmesi halinde bir yıldan üç yıla kadar  hapis cezası  ve üç milyar liradan beş milyar liraya kadar para cezası verilir.

b)    İnsan sağlığı açısından tehlike meydana gelmesi halinde bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ve yirmi milyar liradan otuz milyar  liraya kadar para cezası verilir.

c)    Hayvan sağlığı ve çevre açısından bir zarar meydana gelmesi halinde beş yıldan sekiz yıla kadar ağır hapis cezası  ve onbeş milyar liradan otuz milyar liraya kadar ağır para cezası verilir.

d)    İnsan sağlığı açısından bir zarar meydana gelmesi halinde altı yıldan dokuz yıla kadar ağır hapis cezası  ve elli milyar liradan yüz milyar liraya kadar ağır para cezası verilir. 

ikinci fıkranın (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde düzenlenen fiilleri işleyenlere beş yıl süreyle GDO ve ürünleriyle ilgili çevreye serbest bırakma izni verilmez.

Bu maddede düzenlenen fiiller bir tüzel kişinin faaliyeti kapsamında işlendiği takdirde fiilli işleyenlerin cezai sorumluluklarına ek olarak  tüzel kişilere yüz milyar lira para cezası verilir ve bu  tüzel kişilere üç yıl süreyle GDO ve ürünleriyle ilgili kapalı kullanım izni verilmez.

İzinsiz olarak kapalı kullanıma tabi tutulan GDO ve ürünlerine el konulur ve gerekli görüldüğü takdirde bunlar imha edilir. İmha ve el koyma masrafları izinsiz faaliyette bulunanlara ve ilgili tüzel kişilere aittir.

 

 

 

İzinsiz gıda, yem ve işlemede kullanım halinde uygulanacak cezalar

Madde 42- Bu Kanun kapsamında GDO ve ürünlerini izinsiz olarak, izin sona erdikten sonra veya izni iptal edildiği halde gıda, yem ve işlemesinde kullananlara  dört yıldan altı yıla kadar  ağır hapis ve otuz milyar liradan elli milyar liraya kadar ağır para cezası verilir. İzinsiz olarak gıdalarda kullanılan GDO’ların bebek mamalarına bulaşması halinde GDO’ları izinsiz olarak gıdalarda kullananlara beş yıldan sekiz yıla kadar ağır hapis cezası ve elli milyar liradan yüz milyar liraya kadar ağır para cezası verilir.

İzinsiz olarak veya iznin iptal edilmiş olduğu hallerde gıda, yem ve işlemede kullanım sonucunda;

a)   Hayvan sağlığı ve çevre açısından tehlike meydana gelmesi halinde üç yıldan altı yıla kadar ağır hapis cezası  ve yirmi milyar liradan kırk milyar liraya kadar ağır para cezası verilir.

b)   İnsan sağlığı açısından tehlike  meydana gelmesi halinde beş yıldan sekiz yıla kadar ağır hapis cezası  ve elli milyar liradan yüz milyar liraya  kadar ağır para cezası verilir.

c)    Hayvan sağlığı ve çevre açısından bir zarar meydana gelmesi halinde beş yıldan sekiz yıla kadar ağır hapis cezası  ve elli milyar liradan yüz milyar liraya kadar ağır para cezası verilir.

d)   İnsan sağlığı açısından bir zarar meydana gelmesi halinde sekiz yıldan oniki yıla kadar ağır hapis cezası  ve yüz milyar liradan ikiyüz milyar liraya kadar ağır para cezası verilir. 

 

Birinci fıkranın ve ikinci fıkranın (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde düzenlenen fiilleri işleyenlere beş yıl süreyle GDO ve ürünleriyle ilgili gıda, yem ve işlemede kullanım izni verilmez.

Bu maddede düzenlenen fiiller bir tüzel kişinin faaliyeti kapsamında işlendiği takdirde fiilli işleyenlerin cezai sorumluluklarına ek olarak  tüzel kişilere 200 milyar lira para cezası verilir ve bu  tüzel kişilere beş yıl süreyle GDO ve ürünleriyle gıda, yem ve işlemede kullanma amaçlı izin verilmez.

İzinsiz olarak gıda, yem ve işlemede kullanılan GDO ve ürünleri ile bunları içeren ürünlere el konulur ve gerekli görüldüğü takdirde bunlar imha edilir. İmha ve el koyma masrafları izinsiz faaliyette bulunanlara ve ilgili tüzel kişilere aittir.

 

İzinsiz transit ve kaçakçılık için uygulanacak cezalar

Madde 43- GDO ve ürünlerinin Kaçakçılık Kanunu kapsamında düzenlenen suçlara konu olması halinde, ilgili Kanun’da öngörülmüş olan cezalar iki katına kadar arttırılarak uygulanır.         

 

Tecil ve paraya çevirme

Madde 44- Bu kanun kapsamında suç olarak düzenlenen fiilleri işleyenlere verilecek cezalar tecil edilemez ve para cezasına çevrilemez.

 

 

DÖRDÜNCÜ KISIM

Biyogüvenlik Kurumu

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Biyogüvenlik Kurumu

 

Biyogüvenlik Kurumu

Madde 45- Bu Kanunla verilen görevleri yapmak üzere kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve malî özerkliğe sahip, özel bütçeli, özel hukuk hükümlerine tabi Biyogüvenlik Kurumu kurulmuştur. Kurumun ilişkili olduğu Bakanlık Tarım ve Köyişleri Bakanlığıdır. Kurumun merkezi Ankara'dadır.

 

Kurumun görev ve yetkileri

Madde 46- Kurumun görev ve yetkileri aşağıda sayılmıştır;

a)   Bu Kanunda belirtilen esas, usul ve işlemlerin uygulanmasını sağlamak;

b)   Biyogüvenliğin sağlanmasına yönelik olarak, kazara çevreye salımlar veya kaçak kullanımlar ile mücadele dahil olmak üzere, uzun vadeli bilimsel ve sosyoekonomik araştırma, değerlendirme ve planlama yapmak, strateji geliştirmek ve uygulamak;

c)    Ülkesel biyolojik çeşitlilik ve genetik kaynakların korunması ve değerlendirilmesi için strateji geliştirmek, uygulamak ve/veya uygulatmak;

d)   Bu Kanuna ilişkin bütün mevzuatı ve standartları hazırlamak, geliştirmek ve uygulamayı yönlendirmek;

e)   Kanunun uygulanması için gerekli olan araştırmaları ve analizleri yapmak üzere laboratuar ve enstitüleri kurmak, görevlendirmek, özel sektörün, üniversitelerin, belediyelerin ve kamu kurum ve kuruluşlarının laboratuarlarını ve diğer tesislerini yetkilendirmek, kullanılacak analiz testlerinin geliştirilmesi, testlerin kabulü ve uygulanması ile ilgili usul ve esasları belirlemek;

f)     Biyoteknolojinin güvenli kullanımını sağlamak için standartlar geliştirmek,  uygulamak ve uygulatmak;

g)   Biyogüvenliğin sağlanması için, ülke içinde gerekli denetleme, kontrol, izleme ve raporlama işlemlerini yapmak ve/veya yaptırmak, tehlike durumlarında gerekli tedbirleri almak ve/veya aldırmak için planlar geliştirmek ve uygulamak;

h)   Kanunun uygulanması için gerekli olan hallerde geçici veya kalıcı olarak, Bakanlar Kurulu kararıyla il ve/veya bölge müdürlükleri kurmak;

i)     Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık bulunduğuna ilişkin iddiaları incelemek, sonuçlandırmak ve Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık tespit ettiği durumlarda idari para cezası vermek ve faaliyetten men etmek;

j)     Kurul kararıyla bu Kanunun uygulanmasına ilişkin yönetmelik ve tebliğler çıkarmak.

k)   Kurum, Protokolün uygulanması, hükümlerine uyulması, uluslar arası rapor verme yükümlülüklerinin yerine getirilmesi, Protokol ve ilgili diğer anlaşma ve düzenlemelerin hazırlanma ve uygulanma sürecinde ülke politikasının belirlenmesi ve temsil edilmesi için düzenlemeler yapmak;

l)     Cartagena Biyogüvenlik Protokolünün Ulusal Odak Noktası ve Ulusal Yetkili Merci olarak sorumluklarını yerine getirmek ve gerekli düzenlemeleri yapmak;

m) Cartagena Biyogüvenlik Protokolü uygulaması olan Takas Mekanizmasını kurmak, geliştirmek ve idame ettirmek;

n)   Uluslararası alanda Biyogüvenlik ile ilgili konularda ülkemizi temsil etmek, uluslar arası kuruluşlara üye olmak, ülkesel görüş oluşturmak için koordinasyonu sağlamak;

o)   İhracatçıların Protokol hükümlerine uyması ve GDO ve ürünleri ile ilgili gerekli bilgileri sağlamasını temin etmek;

 

Kurul ve Kurum yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanır. Yönetmelik ve tebliğler Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulur.

Kurum, görevlerinin yerine getirilmesinde resmi ve özel bütün kurum, kuruluş ve kişilerden belge, bilgi ve görüş isteyebilir. Belge, bilgi ve görüşlerin istenilen süre içinde verilmesi zorunludur.

Kurum personeli ile Kurul üyeleri görevlerini yerine getirmeleri sırasında Kuruma, ilgililere ve üçüncü kişilere ait gizlilik taşıyan bilgileri ve ticarî sırları, bu konuda kanunen yetkili kılınan mercilerden başkasına açıklayamazlar, kendilerinin veya üçüncü şahısların yararına kullanamazlar. Bu yükümlülük görevden ayrılmalarından sonra da devam eder.

 

Kurumun teşkilâtı

Madde 47- Kurumun teşkilâtı;

a)   Yönetim Kurulu,

b)   Başkanlık,

c)    Hizmet birimlerinden

    oluşur.

 

Kurumun gelirleri

Madde 48- Kurumun gelirleri aşağıda belirtilmiştir;

a)   Kurumun yapacağı hizmetler karşılığında alınacak ücretler,

b)   Bu Kanun kapsamında yapılan başvurularda, başvuru sahibinden tahsil edilecek başvuru bedeli,

c)    İthalatına izin verilen GDO ve ürünlerinden alınan fonlardan yapılacak %0.3’lük kesintiler,

d)   GDO ve ürünleri ve bunlarla ilgili işlem ve faaliyetlerden dolayı uygulanacak cezalar,

e)   Eğitim, kurs, seminer ve toplantı faaliyetlerinden elde edilecek gelirler,

f)     Her türlü basılı evrak, form, doküman ve yayınlardan elde edilecek gelirler,

g)   Genel bütçeden yapılacak yardımlar,

h)   Proje karşılığı yurt içi ve yurt dışından sağlanacak kaynaklar,

i)     GDO’lu ürünlerin sigortalanmasında kesilecek binde birlik pay,

j)     Her türlü yardım ve bağışlar,

k)   Kuruma ait taşınmazların gelirleri,

l)     Yukarıda sayılan gelirlerin nemalandırılması ile elde edilecek gelirler,

m) Diğer gelirler.

 

Kuruma ait gelirler T.C. Merkez Bankası veya Türk bankalarından birisi nezdinde açılacak bir hesapta toplanır.

Kurumun mal ve varlıkları Devlet malı sayılır, haczedilemez, rehnedilemez. Kurumun tahsil edilemeyen gelirleri 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre mal sandıklarınca tahsil edilerek bir ay içerisinde Kurum hesaplarına aktarılır.

Kurumun gelirleri, işlemleri ve gayrimenkulleri her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır, davalarda teminat aranmaz.

Kurum 969 Sayılı Döner Sermaye kanununa tabii olmak üzere Döner Sermaye İşletmesi kurabilir.

 

Kurumun Giderleri

Madde 49- Kurumun giderleri, Kurul kararıyla yürürlüğe giren yıllık bütçeye göre yapılır. Kurumun bütçe yılı takvim yılıdır. Bütçe, bütçe yılının başlamasından önceki otuz gün içinde hazırlanır. Kurumun bütçe uygulama sonuçlarına ilişkin yıllık malî raporu ve bütçe kesin hesabı Bakanlar Kurulu Kararı ile ibra edilir.

Kurumun yıllık hesapları ile gelir ve harcamalarına ilişkin iş ve işlemleri, Sayıştay denetimine tâbidir.

 

İKİNCİ BÖLÜM

Yönetim Kurulu

 

Kurulun oluşumu

Madde 50- Kurumun karar organı biri başkan, biri ikinci başkan olmak üzere yedi üyeden oluşan Biyogüvenlik Yönetim Kuruludur. Biyogüvenlik Yönetim Kurulu Tarım ve Köyişleri Bakanlığı (3), Çevre ve Orman Bakanlığı (2), Sağlık Bakanlığı (1) ve Dış Ticaret Müsteşarlığı (1) bağlı olduğu Devlet Bakanlığının  önerisi ve Bakanlar Kurulunun ataması ile oluşturulur. Kurul üyesi olabilmek için 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin (A) fıkrasının (1), (4), (5), (6) ve (7) numaralı bentlerinde belirtilen şartları taşımak ve yüksek lisans mezunu olmak gerekir. Yönetim Kurulu üyelerinin Kurumun iştigal konularında yargılama, inceleme, denetleme, uygulama veya danışma konularında fiilen en az beş yıllık tecrübeye sahip olması, bu konularla ilgili olan kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler yada özel sektörde en az on yıldır çalışıyor olması ve ulusal ve uluslararası biyogüvenlik mevzuatı açısından kanıtlanmış niteliğe ve deneyime sahip olması şartı aranır. Kurumun kuruluşundan beş yıl sonra yapılacak atamalarda, Kurul üyelerinden bir kişinin kurumun meslek personeli veya anahizmet birimi amiri yahut başkan yardımcısı olarak çalışmış olması zorunludur.

Bakanlar Kurulu, Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca teklif edilen üyelerden birini başkan, birini de ikinci başkan olarak görevlendirir. Yönetim Kurulu Başkanı aynı zamanda Kurum Başkanıdır.

Kurul üyeliklerine atananların meslekî tecrübeleri atamaya ilişkin Bakanlar Kurulu kararının gerekçesinde belirtilir ve atama kararı bu gerekçe ile birlikte Resmî Gazetede yayımlanır.