|
08.09.2004
Tarım ve Köyişleri Bakanlığından:
İyi Tarım Uygulamalarına İlişkin
Yönetmelik
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar
Amaç:
Madde 1 — Bu Yönetmelik; çevre, insan ve hayvan sağlığına zarar
vermeyen bir tarımsal üretimin yapılması, doğal kaynakların korunması,
tarımda izlenebilirlik ve sürdürülebilirlik ile gıda güvenliğinin
sağlanması amacıyla hazırlanmıştır.
Kapsam
Madde 2 — Bu Yönetmelik, iyi tarım uygulamalarına uyulması için
İl Müdürlüklerinin, üreticilerin, üretici birliklerinin, müteşebbisler
ile yetkilendirilmiş kuruluşların görev ve sorumlulukları ile denetim
esaslarını kapsar.
Hukuki Dayanak
Madde 3 — Bu Yönetmelik, 441 sayılı Tarım ve Köyişleri
Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2
nci maddesinin (f) ve (h) bentlerine, 6968 sayılı Zirai Mücadele ve
Zirai Karantina Kanununun 22 ve 24 üncü maddelerine, 5179 sayılı
Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde
Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun 16 ve 24 üncü
maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 — Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,
b) Bakan: Tarım ve Köyişleri Bakanını,
c) İyi Tarım Uygulamaları Komitesi (İTUK): Bakan Olur’u
ile kurulan ve Bakan adına bu Yönetmeliğin uygulanmasını takip ve temin
eden, bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde yer alan Komiteyi,
d) İyi Tarım Uygulamaları (İTU): Tarımsal üretim
sisteminin sosyal açıdan yaşanabilir, ekonomik açıdan karlı ve verimli,
insan sağlığını koruyan, hayvan sağlık ve refahı ile çevreye önem veren
bir hale getirmek için uygulanması gereken işlemleri,
e) İl Müdürlüğü: Tarım İl Müdürlüğünü,
f) Kontrol Kuruluşu: İyi tarım uygulamaları kriterlerine
uygun üretilen ürünün, üretiminden son tüketiciye ulaşıncaya kadar olan
tüm aşamalarını kontrol etmek üzere Bakanlık tarafından yetki verilmiş
gerçek veya tüzel kişileri,
g) Sertifikasyon Kuruluşu: Tüm kontrolleri tamamlanmış iyi
tarım uygulamaları kriterlerine uygun üretilen ürünü, kontrol
kuruluşunun yaptığı kontrol ve bu kontrole ilişkin bilgi ve belgeler ile
gerek duyulan hallerde yaptırılacak analizlere dayanarak
sertifikalandırmak üzere Bakanlık tarafından yetki verilmiş gerçek veya
tüzel kişileri,
h) Yetkilendirilmiş Kuruluş: Kontrol ve sertifikasyon
kuruluşu, kontrol kuruluşu veya sertifikasyon kuruluşu olarak Bakanlık
tarafından yetki verilmiş gerçek veya tüzel kişileri,
ı) Kontrol: İyi tarım uygulamaları faaliyetlerinin bu
Yönetmeliğe uygun olarak yapılıp yapılmadığının belirlenmesi, düzenli
kayıtların kurulması, sonuçların rapor edilmesi, gerek görülmesi halinde
ürünün niteliğinin laboratuvar analizleri ile test edilmesini,
j) Kontrolör: Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya
kontrol kuruluşu adına iyi tarım uygulamaları faaliyetlerinin her
aşamasının ilgili mevzuata göre uygulanmasını kontrol etmek üzere
Bakanlık tarafından yetki verilmiş gerçek kişiyi,
k) Sertifiker: Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya
sertifikasyon kuruluşu adına, kontrolü tamamlanmış ürünün iyi tarım
uygulamaları kriterlerine uygun olduğunu onaylamak üzere Bakanlık
tarafından yetki verilmiş gerçek kişiyi,
l) Denetim: İyi tarım uygulamaları faaliyetlerinin bu
Yönetmeliğe uygun olarak yapılıp yapılmadığını tespit etmek amacıyla,
yetkilendirilmiş kuruluşlar, işletmeler ve müteşebbisler ile kontrolör
ve sertifikerlerin Bakanlık veya Bakanlık tarafından denetim yetkisi
verilen kuruluşlarca yapılan her türlü denetimini,
m) Sertifikasyon: Bütün kontrol yöntemlerinin uygulanması
sonucu işletmenin ve iyi tarım uygulamaları kriterlerine uygun üretilen
ürünün mevzuata uygun olarak belgelendirilmesini,
n) Sertifika: Bütün kontrol yöntemlerinin uygulanması
sonucu işletmenin ve iyi tarım uygulamaları kriterlerine uygun üretilen
ürünün mevzuata uygun olduğunu gösteren belgeyi,
o) Üretim Alanı: İyi tarım uygulamaları çerçevesinde
üretimin yapıldığı alanı,
p) Satış Ünitesi: Tarımsal ürünün üreticiden alınıp
tüketiciye ulaştırılarak satışını yapan birimi (manav, market, pazar,
v.b.),
r) Entegre Ürün Yönetimi (EÜY): Uzun dönemde
sürdürülebilirlik şartlarını kapsayan, yerel toprak, iklim ve ekonomik
koşullar gibi çevresel şartlarla uyumlu ürün karlılığını içeren tam bir
tarım stratejileri sistemini,
s) Entegre Mücadele (EM): Tarımsal ürünlerde zararlı
türlerin popülasyonunu ve çevre ile ilişkilerini dikkate alarak, uygun
olan mücadele metotlarını ve tekniklerini kullanarak, ekonomik zarar
seviyesini en aza indiren mücadele sistemini,
t) Üretici: Tarımsal ürünlerin her aşamadaki üretimini İTU
kriterlerine göre yapan gerçek ve tüzel kişileri,
u) Üretici Birlikleri: 5200 sayılı Tarımsal Üretici
Birlikleri Kanununa göre tarım üreticilerinin, ürün veya ürün grubu
bazında ve gönüllülük esasına dayalı olarak kurdukları, tüzel kişiliği
haiz tarımsal üretici birliklerini,
v) Müteşebbis: İyi tarım uygulamaları kriterlerine göre;
üretim yapan ve/veya ürünü işleyen, ambalajlayan, etiketleyen, taşıyan
ve pazara hazır hale getiren iç ve/veya dış pazarda pazarlayan,
pazarlamada aracılık eden gerçek veya tüzel kişileri,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Görev ve Sorumluluklar
İl Müdürlüklerinin Görev ve Sorumlulukları:
Madde 5 — İl müdürlüklerinin görev ve sorumlulukları aşağıda
belirtilmiştir.
a) Üretici ve üretici birliklerine İTU konusunda eğitim ve yayım
hizmeti vermek,
b) Yetkilendirilmiş kuruluşlar ile kontrolörler ve sertifikerlere
İTU esaslarında aykırı hareket etmeleri durumlarında müdahale etmek,
gerekli uyarıları yapmak,
c) Üreticilerin EM ve EÜY tekniklerini kullanarak üretim
yapmasını sağlamak için ürün bazında hazırlanan teknik talimatlar
hakkında üreticileri, üretici birliklerini ve müteşebbisleri
bilgilendirmek,
d) Üreticiler ve üretim ile ilgili, yetkilendirilmiş
kuruluşlardan alacakları bilgileri kayıt altına almaktır.
İTU Kriterlerine Göre Üretim Yapan Üreticilerin ve Üretici Birliklerinin
Görev ve Sorumlulukları:
Madde 6 — İTU kriterlerine göre üretim yapan üreticilerin ve
üretici birliklerinin görev ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir.
a) Üretim alanlarında yaptıkları gübre, bitki koruma
uygulamalarını ve gerekli olan diğer zorunlu uygulamaları kayıt altına
almak,
b) Bitki koruma ve hayvan sağlığı ürünlerini tavsiyesine uygun
olarak kullanmak,
c) Üretimde hastalıklar, zararlılar ve yabancı otlar ile mücadele
yapmak,
d) Toprak, su, çevre ve insan sağlığını koruyucu tedbirler almak,
e) Toprak ve yaprak analizlerini yapmak/yaptırmak, gübrelemeyi
analiz sonuçlarına göre uygulamak ve analiz sonuçlarını kayıt altında
tutmak,
f) Sulama suyunu analiz ettirmek, önerilen miktar ve metotlarda
uygulamak ve kayıt altına almaktır.
İTU Kriterlerine Göre Üretim Yapan Üretici ve Üretici Birliklerinin
Ürününü Satın Alan Müteşebbislerin Görev ve Sorumlulukları:
Madde 7 — İTU kriterlerine göre üretim yapan üretici ve üretici
birliklerinin ürününü satın alan müteşebbislerin görev ve sorumlulukları
aşağıda belirtilmiştir.
a) Üretici, üretici birlikleri ile bunların ürününü satın alan
müteşebbisler İTU kriterlerine karşılıklı uyulacağına dair yazılı bir
sözleşme yaparlar,
b) Üretime girdi (tohum, fide, fidan, anaçlık, soğan, yumru,
rizom, bitki koruma ürünü, gübre, hayvan sağlığı ürünleri vb.) temin
eden özel ve tüzel kişiler kayıt tutarlar,
c) Ürünü satın alan müteşebbisler, üreticiden ürüne ait
kayıtlarının bulunması şartını ararlar,
d) Ürünü satın alan müteşebbisler, ürünlerle ilgili kayıtların ve
uygulanan işlemlerin yer aldığı bir kayıt sistemi oluştururlar,
e) Gıda güvenliğinden üretici, üretici birlikleri ve bunların
ürününü satın alan müteşebbisler sorumludur.
Yetkilendirilmiş Kuruluşlarının Görev ve Sorumlulukları:
Madde 8 — Yetkilendirilmiş kuruluşların görev ve sorumlulukları
aşağıda belirtilmiştir.
a) Yetkilendirilmiş kuruluşlar her türlü üreticiye, üretici
birliklerine, müteşebbise, ürüne, üretime, kontrol işlemine,
sertifikasyon işlemine, kuruluşun kendisine, çalışanına ve menşeine dair
her türlü bilgi ve belgeleri düzenlemekle yükümlüdür.
b) Yetkilendirilmiş kuruluşlar İTU kriterlerine göre üretim yapan
üreticilere, üretici birliklerine, müteşebbise ait her türlü bilgiyi
kontrol ederek kayıt altına alır. 3’er aylık raporlar hazırlayarak bilgi
için Tarım İl Müdürlüğü’ne verir. Tarım İl Müdürlüğü bu raporların
özetinden oluşan bir raporu 6 aylık dönemler halinde gereği için İTUK’a
bildirir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İyi Tarım Uygulamaları Komitesi ve Yetkilendirilmiş Kuruluşlar
İyi Tarım Uygulamaları Komitesinin Oluşumu, Görevleri, Çalışma Şekil ve
Esasları
Madde 9 — İyi tarım uygulamaları komitesinin oluşumu, görevleri,
çalışma şekil ve esasları aşağıda belirtilmiştir.
a) Komitenin oluşumu; Bakanlık Müsteşar veya Müsteşar
Yardımcısı Başkanlığında; Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel
Müdürlüğünden 3 kişi, Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğünden 2 kişi,
Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğünden 1 kişi, Teşkilatlanma ve
Destekleme Genel Müdürlüğünden 1 kişi, Araştırma Planlama ve
Koordinasyon Kurulu Başkanlığından 1 kişi ve Dış İlişkiler ve Avrupa
Topluluğu Koordinasyon Dairesi Başkanlığından 1 kişi ile konunun uzmanı
teknik görevliler veya kuruluşları tarafından görevlendirilecek
elemanlardan oluşur. İTUK sekreteryası, Tarımsal Üretim ve Geliştirme
Genel Müdürlüğü tarafından yürütülür.
b) Komitenin görevleri;
1) Bu Yönetmelik hükümlerini uygulamak ve uygulanması için
gerektiğinde Tarım İl Müdürlüklerini yetkilendirmek,
2) Yetkilendirilmiş kuruluşlara çalışma izni vermek, kurallara
uyulmadığı tespit edildiğinde izni iptal etmek veya geçici süreyle
durdurmak,
3) Yetkilendirilmiş kuruluşları, kontrolörleri, sertifikerleri,
üretici, üretici birlikleri ve müteşebbisleri kodlamak ve denetlemek,
4) Yetkilendirilmiş kuruluşları, kontrolörleri ve
sertifikerleri, bu Yönetmelik hükümlerine uyulmadığı durumlarda
uyarmak ve gerektiği durumlarda yaptırım uygulamak,
5) İTU kriterlerinin belirlenmesi, yaygınlaştırılması,
geliştirilmesi, tanıtılması konularında çalışmalar yapmak, İTU’da
haksız rekabetin takipçisi olmak, bu Yönetmeliğe aykırı olan ve
ülkenin menfaatlerinin zedelendiği her konuda yasal işlemler için
başvurular yapmak,
6) Sivil toplum örgütleri ile mesleki ilişkiler kurmak ve
gereken durumlarda işbirliği yapmak, ülkenin İTU’nun
yaygınlaştırılması, geliştirilmesi, tanıtılması konularında,
üniversite, enstitü, araştırma, basın kuruluşları ve ilgili diğer
resmi veya özel kuruluşlarla işbirliği yaparak; araştırma, proje ve
eğitim yapmak, yaptırmak,
7) Diğer ülkelerdeki, özellikle AB Ülkelerindeki İTU
değişikliklerini izleyerek ülke mevzuatında gerekli değişikleri
yapmak,
8) Uluslar arası İTU kuruluşlarıyla işbirliğine gitmek, İTU
konusundaki ulusal ve uluslar arası seminer, sempozyum, toplantı,
kongre ve fuarlara katılım sağlamak,
c) Komite, olağan olarak her ayın ilk haftası toplanır.
Olağanüstü durumlarda sekreterya tarafından toplantıya çağrılır.
d) Komite kararlarını oy çokluğuyla alır. Kararlar bağlayıcıdır.
e) Raportörlük, Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğü
temsilcilerinden seçilen sekreter üye tarafından yürütülür.
f) Kararlar, toplantı tarihinden itibaren on gün içinde tüm
üyeler tarafından imzalanarak Müsteşarlık onayına sunulur ve onay
tarihinden itibaren yürürlüğe girer.
Yetkilendirilmiş Kuruluşların Oluşumu, Çalışma Şekli ve Esasları
Madde 10 — Yetkilendirilmiş kuruluşların oluşumu, çalışma şekli
ve esasları aşağıda belirtilmiştir.
a) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; İTU faaliyetlerinin her türlü
kontrol ve sertifikalandırma işlemleri Bakanlıkça veya Bakanlıkça
yetkilendirilmiş kuruluşlarca yapılır. Yetkilendirilmiş kuruluşlar
yeterli ve tecrübeli personel ile teknik alt yapıya sahip olmak
zorundadır.
b) Yetkilendirilmiş kuruluşlar, kontrol ve sertifika konularında
çalışma izni almak için Bakanlığa başvuruda bulunur. Bakanlıkça gerekli
incelemeler yapılır ve dilekçenin veriliş tarihinden itibaren 45 gün
içinde sonuçlandırılır. Yetkilendirilmiş kuruluşlar çalışma yetki
süreleri dolmadan her yıl en az 1 ay önce çalışma yetki sürelerini
uzatmak zorundadırlar. Çalışma izinleri hiç bir şekilde devredilemez.
c) Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu; kontrol ve sertifikasyon
olmak üzere iki ayrı birimden oluşur. Kontrol biriminde görev yapanlar
sertifikasyon biriminde, sertifikasyon biriminde görev yapanlar kontrol
biriminde görev yapamazlar.
d) Yetkilendirilmiş kuruluşlar ile kontrolör ve sertifikerlerin;
çalışma izni, izin süresi, süre uzatımı, izinlerinin iptali, görev ve
yetkileri, yetki kullanımı, kontrol ve sertifikasyon sistemi ile
kontrolör ve sertifiker çalıştırmaya ilişkin usul ve esaslar İTUK
tarafından belirlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Denetim
Madde 11 — Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; yetkilendirilmiş
kuruluşlar, kontrolör, sertifiker ve müteşebbislerin her türlü denetimi
Bakanlık tarafından yapılır.
Denetim hizmetlerinde çalışacak personelin yetki ve sorumlulukları ile
hizmet içi eğitimine ilişkin usul ve esaslar İTUK tarafından belirlenir.
Bakanlık gerekli gördüğü hallerde denetim yetkisini kısmen veya tamamen
akredite edilmiş; kamu kurum ve kuruluşlarına, özel sektör tüzel
kişilerine ve üniversitelere devredebilir.
Genel Hükümler
Madde 12 — İyi tarım uygulamalarını uygulayan üreticiler ve
üretici birlikleri tarımsal desteklemelerden öncelikli olarak
faydalandırılırlar.
Yürürlük
Madde 13 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 14 — Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı
yürütür.
|
